AI-verordening: wat moet je als ondernemer regelen?

Gebruik je ChatGPT voor een offerte, staat er een chatbot op je site of maak je een plaatje voor Instagram met AI? Dan heb je met de AI-verordening te maken. Dat klinkt groot, maar voor een kleine zaak valt het meestal mee. De meeste regels gaan over bedrijven die AI-systemen bouwen of over toepassingen met hoge risico's, zoals het beoordelen van sollicitanten.

Toch staat er online veel dat niet meer klopt. In juli 2026 is de wet aangepast, en op veel sites zie je nog de oude datums. Hieronder lees je wat er in oktober 2026 voor jou geldt, met voorbeeldteksten die je meteen kunt gebruiken.

Wat is de AI-verordening, en geldt die ook voor jouw zaak?

De AI-verordening, in het Engels de AI Act, is een Europese wet. Een verordening geldt rechtstreeks in alle EU-landen, ook in Nederland, zonder dat er eerst een Nederlandse wet nodig is. De wet deelt AI in naar risico: hoe meer AI kan schaden, hoe strenger de regels.

De wet maakt onderscheid tussen twee rollen. De aanbieder is de partij die een AI-systeem maakt of onder eigen naam op de markt brengt, zoals OpenAI met ChatGPT. De gebruiksverantwoordelijke is de partij die zo'n systeem in het eigen werk gebruikt. Als ondernemer ben je meestal dat laatste.

Voor een kleine zaak gaat het in de praktijk om vier onderwerpen:

• een chatbot of AI-stem die met klanten praat;
• teksten die je met AI laat schrijven;
• beelden die je met AI maakt of bewerkt;
• de kennis van AI bij jezelf en je personeel, in de wet AI-geletterdheid genoemd.

De zware eisen voor hoog risico gelden alleen voor bepaalde toepassingen. Een voorbeeld dat ook een kleine werkgever kan raken: AI die sollicitanten selecteert of beoordeelt. Werkgelegenheid en personeelsbeheer staan in de lijst met hoge risico's (Tweede Kamer, kamerbrief 20 april 2026 (opent in een nieuw tabblad)). Overweeg je zoiets, zoek dan eerst goed uit wat er voor jou geldt.

Welke datums gelden er sinds de wijziging van juli 2026?

De wet is stap voor stap ingegaan. In juli 2026 is een Europese wijzigingswet in werking getreden, de zogeheten AI-omnibus (Verordening (EU) 2026/1744), die een paar datums naar achteren heeft geschoven. Volgens de Europese Commissie is die wijziging op 27 juli 2026 in werking getreden (Europese Commissie (opent in een nieuw tabblad)). Dit is de tijdlijn zoals de Commissie hem nu geeft:

De datum 2 december 2026 voor het markeren door oudere AI-tools staat in de nieuwe tekst van de wet (AI Act Explorer: digitale omnibus (opent in een nieuw tabblad)). Zie je ergens nog 2 augustus 2027 voor hoog risico? Dat was de datum van vóór de wijziging.

Moet je laten weten dat je chatbot AI is?

Ja. Sinds 2 augustus 2026 moeten mensen duidelijk te horen krijgen dat ze met een AI-systeem praten (Europese Commissie, 2 augustus 2026 (opent in een nieuw tabblad)). Volgens artikel 50 van de wet gebeurt dat uiterlijk bij het eerste contact, op een duidelijke manier die je niet over het hoofd ziet (artikel 50 (opent in een nieuw tabblad)).

Formeel legt de wet deze plicht bij de aanbieder van het systeem. De KVK zegt het voor ondernemers eenvoudiger: gebruik je een chatbot of een AI-telefoonassistent, meld dan bij het eerste contact dat klanten met een AI-assistent praten (KVK, 12 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)). Staat de chatbot op jouw site, regel het dan zelf.

De wet maakt een uitzondering als het voor een redelijk geïnformeerd persoon al duidelijk is dat het om AI gaat. Reken daar niet op. Een vrolijke chatbot met een voornaam en een foto lijkt juist op een mens.

Er zijn drie manieren om het goed te doen, en je kunt ze combineren:

1. Een openingszin waarmee het gesprek begint, nog voordat de klant iets typt.
2. Een vast label bovenaan het chatvenster, dat zichtbaar blijft tijdens het hele gesprek.
3. Een gesproken zin aan het begin van een telefoongesprek, als er een AI-stem opneemt.

Wat een chatbot kost en of je er een nodig hebt, lees je in wat een AI-chatbot kost.

Moet er naast je chatbot altijd een mens bereikbaar zijn?

Ja, dat vragen de toezichthouders. De ACM en de Autoriteit Persoonsgegevens schreven op 2 oktober 2025 dat organisaties naast een chatbot altijd een mogelijkheid voor menselijk contact moeten bieden. Ook moeten ze regie houden over de informatie die de chatbot geeft, en zorgen dat gebruikers weten dat ze met een AI-systeem communiceren (ACM, 2 oktober 2025 (opent in een nieuw tabblad)).

Regie houden betekent: jij bepaalt waar de chatbot zijn antwoorden vandaan haalt, en je controleert regelmatig wat hij zegt. Een chatbot die een verkeerde prijs of een verzonnen levertijd noemt, is jouw probleem, niet dat van de software.

Zo maak je een mens bereikbaar:

• een knop in het chatvenster, zoals "Spreek een medewerker", die het gesprek doorstuurt of een terugbelverzoek klaarzet;
• je telefoonnummer en een WhatsApp-knop naast de chat;
• duidelijke tijden waarop er iemand reageert, zodat de klant weet wat die kan verwachten.

Zo bouwen wij het ook bij onze AI-integraties: de chatbot zegt vanaf het eerste bericht dat hij AI is, antwoordt alleen op basis van jouw eigen informatie en verwijst door naar een mens zodra een vraag daarom vraagt.

Moet je AI-teksten op je website labelen?

Hier lopen de uitleg van de wet en die van de KVK uiteen. Dat is precies waar veel ondernemers over twijfelen.

Volgens de wet en de richtsnoeren. Artikel 50 vraagt een melding bij AI-tekst die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, zoals nieuws. Die plicht vervalt als een mens de tekst heeft gecontroleerd en iemand de redactionele verantwoordelijkheid draagt (artikel 50 (opent in een nieuw tabblad)). De Europese Commissie beschrijft het in haar richtsnoeren van 20 juli 2026 net zo: het gaat om AI-tekst over zaken van algemeen belang zonder menselijke toetsing of redactionele controle (Europese Commissie, 20 juli 2026 (opent in een nieuw tabblad)). Een productbeschrijving of een tekst over je openingstijden valt daar meestal niet onder.

Volgens de KVK. De KVK leest het ruimer. Laat je een AI-tool teksten schrijven zonder dat iemand ze daarna controleert, zet er dan bij dat de tekst door AI is geschreven en niet door een mens is gecontroleerd. De KVK geeft het voorbeeld van een makelaar die een woningadvertentie door AI laat schrijven en zonder controle online zet. Volgens de KVK geldt de plicht niet voor geprint materiaal, zoals folders, en ook niet als je AI gebruikt om je website te programmeren (KVK, 12 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)).

De veilige lijn is eenvoudig. Laat elke AI-tekst nakijken door iemand die weet waar het over gaat, voordat hij online gaat, en sta er als bedrijf achter. Dan hoef je volgens beide uitleggen geen label te zetten. Een snelle blik op de spelling is daarbij niet genoeg: controleer of de feiten, prijzen en beloftes kloppen. Kan dat een keer niet, gebruik dan de zin van de KVK: "Deze tekst is met AI geschreven en niet door een mens gecontroleerd."

Wat Google van AI-teksten vindt, lees je in een website laten maken met AI. Welke gegevens je wel en niet in een AI-tool zet, staat in ChatGPT voor bedrijven.

Wanneer moet je AI-beelden labelen?

Niet elk AI-plaatje hoeft een label. De plicht geldt voor een deepfake: beeld, geluid of video gemaakt of bewerkt met AI, dat lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen of gebeurtenissen en dat iemand ten onrechte voor echt zou kunnen aanzien. Wie zo'n beeld publiceert, moet laten weten dat het met AI is gemaakt of bewerkt (artikel 50 (opent in een nieuw tabblad)). Volgens de KVK geldt dat ook als je een deepfake deelt die een ander heeft gemaakt (KVK, 12 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)).

Twee voorbeelden om het verschil te zien. Een getekende illustratie van een vrolijke croissant lijkt nergens op een echte foto: geen deepfake. Een AI-beeld dat eruitziet als een echte foto van jouw winkel, je product of je klanten, kan wel voor echt doorgaan. Zet daar het best een label bij, zoals "Afbeelding gemaakt met AI" of "Foto bewerkt met AI", direct bij het beeld.

Is het beeld duidelijk kunst, satire of fictie, dan hoeft de melding volgens artikel 50 het werk niet te verstoren. Je meldt dan alleen dat er AI-beeld in zit.

De makers van AI-tools moeten wat hun tool maakt daarnaast voorzien van een kenmerk dat computers kunnen herkennen. Dat is hun taak, niet de jouwe. De Europese Commissie wijst daarbij op een vrijwillige gedragscode en op EU-pictogrammen voor het labelen (Europese Commissie (opent in een nieuw tabblad)).

Los van de wet: gebruik liever geen AI-foto's van je zaak, je werk of je team alsof ze echt zijn. Een klant die in de winkel iets anders ziet dan op je site, voelt zich bedrogen. Echte foto's wekken meer vertrouwen.

Wat moet je doen aan AI-geletterdheid?

AI-geletterdheid betekent: weten wat AI kan, waar het fouten maakt en hoe je er verstandig mee werkt. De regel geldt sinds 2 februari 2025 (Europese Commissie (opent in een nieuw tabblad)).

Met de omnibus is artikel 4 veranderd. Bedrijven die AI gebruiken, nemen nu maatregelen om de AI-geletterdheid te ondersteunen van hun personeel en van anderen die namens hen AI gebruiken. De nieuwe tekst zegt er uitdrukkelijk bij dat dit niet betekent dat je een bepaald niveau moet waarborgen (AI Act Explorer: digitale omnibus (opent in een nieuw tabblad)). Een certificaat of een verplichte cursus staat er niet in. Je moet het ook niet verplicht vastleggen, al is dat wel verstandig: dan kun je laten zien wat je hebt gedaan.

Wat dat voor een kleine zaak kan zijn:

• een lijstje van de AI-tools die in je bedrijf gebruikt worden, en waarvoor;
• een paar afspraken op één A4: welke gegevens nooit in een AI-tool gaan, wie teksten nakijkt, wie verantwoordelijk is voor de chatbot;
• een half uur uitleg voor wie met AI werkt, met voorbeelden van fouten die AI maakt, zoals verzonnen feiten;
• een vast moment, bijvoorbeeld elk kwartaal, om te kijken of de afspraken nog kloppen.

Werk je alleen, dan gaat het vooral om jezelf: weet wat je tools doen en controleer wat eruit komt. Hoe je AI slim inzet in je werk, lees je in AI gebruiken in je bedrijf.

Wie controleert dit in Nederland, en kun je een boete krijgen?

De regels gelden al, maar de Nederlandse wet die de toezichthouders aanwijst, de Uitvoeringswet AI-verordening, is bij het schrijven van dit artikel (oktober 2026) nog niet van kracht. In april 2026 ging een voorstel in consultatie. Het kabinet wil de Autoriteit Persoonsgegevens aanwijzen als toezichthouder op onder meer de transparantieregels. Het schreef zelf dat de wet naar verwachting later in werking treedt dan de Europese wet voorschrijft, en dat de verplichtingen intussen gewoon gelden, omdat de verordening rechtstreeks werkt (Tweede Kamer, kamerbrief 20 april 2026 (opent in een nieuw tabblad)).

Pas als die wet is aangenomen en in werking is, hebben de toezichthouders formeel de taak en de bevoegdheden om op de AI-verordening toe te zien. De KVK waarschuwt wel dat je een boete kunt krijgen als je je niet aan de wet houdt (KVK, 12 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)). En bestaande regels, zoals de privacywet en de regels tegen misleiding van consumenten, gelden nu al, met hun eigen toezichthouders. Wachten tot er gecontroleerd wordt is dus geen goed plan. De meeste maatregelen kosten je bovendien weinig.

Checklist: is je zaak klaar voor de AI-verordening?

• Je weet welke AI-tools er in je bedrijf gebruikt worden, en waarvoor.
• Je chatbot of AI-stem zegt bij het eerste contact dat het AI is.
• Er staat een vast label "AI-assistent" in je chatvenster.
• Naast de chatbot kan een klant altijd een mens bereiken.
• Je controleert regelmatig wat je chatbot antwoordt.
• Elke AI-tekst wordt nagekeken door iemand die het onderwerp kent, voordat hij online gaat.
• AI-beelden die echt lijken, hebben een label direct bij het beeld.
• Je gebruikt geen AI-foto's van je zaak, werk of team alsof ze echt zijn.
• Er zijn afspraken over welke gegevens nooit in een AI-tool gaan.
• Wie met AI werkt, weet wat het kan en waar het fouten maakt.
• Je hebt kort opgeschreven wat je aan AI-geletterdheid doet.
• Gebruik je AI bij sollicitaties, dan heb je uitgezocht wat er vanaf 2 december 2027 geldt.

Hoe ga je nu verder?

Begin bij wat klanten zien: je chatbot, je teksten en je beelden. Daar zit de plicht die nu al geldt, en daar win je ook vertrouwen mee. Daarna volgen de afspraken met je personeel. De AI-verordening is niet de enige wet voor je website: alle regels op een rij vind je in wat er wettelijk op je website moet staan.

Wil je een chatbot of andere AI op je site die vanaf het begin aan deze regels voldoet? Kijk dan bij onze AI-integraties. Wil je eerst zien hoe je nieuwe website eruit kan zien? Dan bouwen we gratis een werkende preview, en pas daarna beslis je.